ءيا, مەملەكەت باسشىسى سول قيىندىقتاردىڭ ءبارىن ەڭسەرۋ ءۇشىن وراسان كۇش-جىگەر جۇمساعانىنا بىزدەر, جۋرناليستەر قاۋىمى كۋامىز. مىسالى, قازاقستان پرەزيدەنتى 2000 جىلدارى استانا قۇرىلىسىنىڭ ماسەلەلەرى جونىندە اي سايىن دەرلىك كەڭەس وتكىزەتىن. جيىن بارىسىندا ءاربىر نىسانعا تارتىلعان ينۆەستيتسيادان باستاپ, قۇرىلىس قاي دەڭگەيدە ءجۇرىپ جاتقانىن, قانداي كەدەرگىلەرگە كەزىككەنىن ەجىكتەپ سۇراپ, تۋىنداعان پروبلەمالاردىڭ دەرەۋ شەشىمىن تاۋىپ وتىراتىنىن كوز كوردى. ەلباسى ءتىپتى سالىنىپ جاتقان عيماراتتاردىڭ سىرتقى ءپىشىنى مەن ءتۇر-تۇسىنە دەيىن نازار اۋداردى. قالا عيماراتتارىنىڭ ءوڭى-ءتۇسى اق قار جامىلىپ جاتاتىن التى اي قىستا دا ادەمى, اشىق, اجارلى بولۋى كەرەكتىگىن ۇدايى ايتىپ, قاسبەتتى سۇرعىلت تۇسپەن قاپتاعان مەردىگەرلەرگە ەسكەرتۋ جاساۋدان دا جالىقپادى.
وسىنداي ىجداعاتتىلىق پەن قاتاڭ باقىلاۋدىڭ ناتيجەسىندە قالا قۇرىلىسى قارقىندى ءجۇردى. جازدىڭ جەلدى كۇنىندە شاڭىتىپ تۇراتىن, ورتالىق كوشەلەرىنىڭ وزىندە جاۋىندى كۇندەرى رەزىڭكە ەتىكپەن جۇرەتىن لايساڭ, كەڭەستىك ۇلگىدەگى ەسكى اقمولا باس-اياعى 10-15 جىلدا زاماناۋي
جاڭا قالا – اجارلى استانا بولىپ قۇلپىردى. اۋماعى 2-3 ەسەگە ۇلعايدى. بىراق الەمنىڭ كەيبىر استانالارى سەكىلدى بەيبەرەكەت وسۋگە, اۋا جايىلعان جابايى قۇرىلىسقا جول بەرىلگەن جوق.
قالا تاعدىرىنا كليماتتىڭ دا اسەرى زور. ەلباسى مۇنى دا ۇدايى قاپەرىندە ۇستادى. اۋا رايى كۇرت قۇبىلمالى, قىسى قاتال, جازى ىستىق, جەرى سازداۋىت بولعاسىن, بۇرىنعى اقمولانىڭ اينالاسىندا كۇننەن كولەڭكە, جەلدەن قالقا بولارلىق جاسىل-جەلەك جوقتىڭ قاسى ەدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ وراسان كۇش-جىگەر جۇمساپ, ءجىتى قاداعالاۋىنىڭ ارقاسىندا استانانى وراي جاسىل ورمان بەلدەۋى بوي كوتەردى. قىستىڭ دا قىتىمىر مىنەزى سىنىپ كەلەدى.
ەلورداسى ەڭ الدىمەن تۇرعىندارىنا جايلى, قوناقتارىنا قىزىقتى ءارى قولايلى بولۋى كەرەك. سوندىقتان جاڭا ستاندارتپەن جۇمىس ىستەيتىن ساۋدا جەلىلەرى مەن ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىنىڭ, الەمدىك دەڭگەيدەگى قىزمەت كورسەتۋ تالاپتارىنا ساي كەلەتىن دەنساۋلىق نىساندارى مەن قوناقۇيلەردىڭ, سپورت سارايلارىنىڭ قۇرىلىستارىنا دا باسا نازار اۋدارىلدى. ياعني, قالا حالقى ءۇشىن مادەني-الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق ماڭىزى بار بارلىق نىساننىڭ العاشقى تاسىن قالاۋدان باستاپ, ولاردىڭ اشىلۋ راسىمىنە دەيىن ەرىنبەي قاتىستى. بۇل بىرەۋلەرگە ۇساقتىق بولىپ كورىنگەن شىعار, بىراق جاس مەملەكەتتىڭ جاڭا ەلورداسىن حالقىمىزدىڭ تالعامىن ءوسىرىپ, تالابىن ۇشتايتىن, ساناسىن سەرپىلتىپ, مەرەيىن تاسىتاتىن ماقتانىشىنا, شىن مانىندەگى سۇيىكتى قالاسىنا اينالدىرۋ ماقساتىن قويعان ەلباسى ءۇشىن مەملەكەتتىك ماڭىزى بار ماسەلە بولدى. ايتپەسە, «استانا كەلبەتى – ۇلت كەلبەتى» دەپ ايشىقتاپ ايتپاس ەدى. «استانا – وتانىمىزدىڭ جۇرەگى, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تىرەگى» دەپ تەبىرەنبەس ەدى.
ەلوردامىز شىنىندا دا تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تىرەگىنە, داعدارىستان الىپ شىققان قاسيەتتى تۇمارىنا اينالدى. استانا قۇرىلىسىن باستاۋ ارقىلى بۇكىل ەكونوميكاعا جان بىتكەنىن بۇگىندە ءبارىمىز مويىندايمىز. ەلوردانىڭ ارقاسىندا قۇرىلىس يندۋسترياسى دامىپ, ول باسقا ساباقتاس سالالارعا قوزعاۋ سالدى. ەل جۇمىسپەن قامتىلىپ, الەۋمەتتىك جاعداي, جالپى وڭىرلىك اۋقىمداعى دەموگرافيالىق احۋال جاقساردى.
استانالىق دەگەن ۇعىمعا ساي قالا مادەنيەتى قالىپتاستى. جاھان جۇرتىنا اسا اۋقىمدى حالىقارالىق ءىس-شارالاردى – الەم مەملەكەتتەرى قاتىساتىن ءىرى سامميتتەر مەن سپورت جارىستارىن وتكىزەتىن, تورتكۇل دۇنيەگە تورەلىك ايتىپ, الىستى جاقىن, ارازدى تاتۋ قىلاتىن قايىرىمدى قالا رەتىندە تانىلدى. الەمدى اۋزىنا قاراتقان ساياساتكەرلەر, ءسوزى دۋالى ءدىنباسىلار, ونەرى اسقان شەبەرلەر, ساڭلاق سپورتشىلار تاڭدايىن قاعىپ تامساندى.
استانا استانا بولۋى ءۇشىن قاجەتتى نەگىزگى شارتتاردىڭ ءبىرى – قولايلى كولىك-لوگيستيكا جۇيەسىنىڭ بولۋى دەسەك, ەۋرازيانىڭ جۇرەگىندە ورنالاسقان ەلوردا توعىز جولدىڭ تورابىن تۇيىستىرگەن مەگاپوليس دەڭگەيىنە جەتتى. باس قالادان بايتاق ەلىمىزدىڭ بارلىق باعىتىنا باستايتىن جانە كورشى ەلدەرمەن بايلانىستىراتىن, ەۋروپا مەن ازيانى, شىعىس پەن باتىستى جالعايتىن اۆتوكولىك, تەمىر جول, اۋە قاتىناسى قامتاماسىز ەتىلدى. وسىلايشا استانا تۇتاس ەۋرازيا قۇرلىعىنداعى ترانزيتتىك كولىك جۇيەسىنىڭ ەڭ ماڭىزدى بولشەگىنە اينالدى. وسى ايتىلعانداردىڭ بارلىعى جەكەلەي العاندا استانالىقتاردىڭ, جالپى العاندا بۇكىل قازاقستان حالقىنىڭ يگىلىگىنە قىزمەت ەتىپ جاتىر.
ايبىن شاعالاقوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»
